Warto wiedzieć


Czym jest psychoterapia?

Najprościej ujmując, jest to rozmowa, która leczy. Jej leczący charakter nie polega na tym, że psychoterapeuta pociesza pacjenta, daje dobre rady, mówi mu, co ma zrobić etc. Takie elementy jak: empatia, słuchanie, wspieranie są tylko częścią tego procesu. Psychoterapia jest przede wszystkim poszukiwaniem i odnajdywaniem prawdy o nas samych. Ta prawda, choć zawsze jest uwalniająca, bywa niekiedy bolesna. Często bronimy się przed tym, by zobaczyć swoją historię, siebie w bardziej realistycznym świetle, zobaczyć swoje słabości, agresję, lęk, krzywdę itp. Psychoterapeuta pomaga pacjentowi poznać i zrozumieć siebie, istotę przeżywanego cierpienia   i   niemożności   poradzenia   sobie   z   nim.   Ponieważ   dzieje   się   to w bezpiecznej, życzliwej atmosferze, owa prawda  o  nas  może  zostać  przyswojona i stać się źródłem naszego wyzwolenia. Gdy to, co dotąd było nieświadome, staje się świadome, zyskujemy nad tym kontrolę i możemy to zmieniać.

Zmiana w psychoterapii dokonuje się stopniowo. Wymaga zwykle przynajmniej kilku spotkań z psychoterapeutą, które odbywają się 1-2 razy w tygodniu po 50 min. Najczęściej jest to jednak dłuższy proces. Terapię,  która  trwa  od  kilku  tygodni  do 1 roku określa się mianem psychoterapia krótkoterminowa, zaś powyżej 1 roku psychoterapia długoterminowa albo bezterminowa.

Pierwsze spotkania mają charakter konsultacji i obejmują m. in. zebranie podstawowych informacji o pacjencie, historii jego życia i problemach, które sprowadzają go do terapii. Następnie pacjent i terapeuta ustalają cele ich współpracy i rozpoczyna się praca psychoterapeutyczna. Sukces psychoterapii jest w efekcie wynikiem wspólnego wysiłku pacjenta i psychoterapeuty.


Depresja

Depresja jest współcześnie najczęściej występującym zaburzeniem psychicznym. Jej cechy charakterystyczne to:

  • osłabienie koncentracji uwagi i pamięci
  • obniżona samoocena i niewielka wiara we własne możliwości
  • w emocjach dominuje smutek, rozdrażnienie, poczucie winy i lęk
  • człowiek widzi swoją przyszłość w czarnych barwach
  • występują kłopoty ze snem, zwłaszcza charakterystyczne jest wczesne budzenie się z niemożnością ponownego zaśnięcia
  • apetyt jest albo nadmierny albo bardzo słaby ( wiąże się z tym gwałtowny spadek lub przyrost wagi)
  • trudności w podejmowaniu decyzji
  • zmniejszona energia życiowa
  • zwiększona męczliwość
  • zmniejszone odczuwanie przyjemności

W zależności od stopnia nasilenia w/w objawów można odróżnić epizod depresji łagodny, umiarkowany lub ciężki.

Depresja może występować naprzemiennie z okresami nadmiernie podwyższonego nastroju i wtedy mamy do czynienia z tzw. zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi.


Leczenie:  psychoterapia; leki w zależności od nasilenia objawów i ich rodzaju.


Zaburzenia nerwicowe (potocznie ludzie określają je jako: nerwica, lęki)

U podstaw tych zaburzeń leży lęk. Przybierają one bardzo różną formę. Do najczęstszych należą m. in. :

agorafobia  - lęk przed otwartą przestrzenią. Ludzie z agorafobią boją się np. sami wychodzić z domu, poruszać po mieście, robić zakupy itp.

fobia społeczna  - obawa przed znalezieniem się w centrum uwagi, zachowaniem się w sposób kompromitujący. Osoby z tym zaburzeniem doświadczają bardzo silnego lęku w sytuacjach społecznych, takich jak np. przebywanie w grupie, mają duże trudności z rozpoczynaniem i kontynuacją rozmowy, z odmawianiem innym, zabieraniem głosu w większej grupie osób, jedzeniem itp.

napady paniki  - nagły paniczny lęk ze współtowarzyszącym przekonaniem, że coś złego dzieje się z naszym organizmem. W trakcie napadu ludzie mają na ogół przekonanie, że doświadczają zawału serca, duszą się, umierają, albo że zaraz zwariują. Często zdarza się, że w wyniku takiego ataku trafiają na pogotowie albo do szpitala, gdzie wykonane badania wykluczają podłoże biologiczne tych dolegliwości.

zaburzenia  lękowe  uogólnione  - długotrwałe  nasilone  napięcie,  martwienie się i  odczuwanie  obaw  dotyczących  codziennych   wydarzeń   i   trudności   połączone z różnymi dolegliwościami somatycznymi

zaburzenia  obsesyjno-kompulsyjne  (nerwica  natręctw)  -   to   zaburzenie, w którym osoba odczuwa przymus wykonywania różnych czynności, takich jak np. mycie rąk, porządkowanie przedmiotów, wielokrotne sprawdzanie czy są zamknięte drzwi, okna, zakręcone kurki od gazu itp. Realizacja tych czynności zajmuje niekiedy bardzo dużo czasu i mimo wysiłku trudno się powstrzymać od ich wykonywania. Natrętnym czynnościom towarzyszą często natrętne myśli o charakterze np. religijnym, bluźnierczym, występuje przymus liczenia przedmiotów itp. Natrętne myśli mogą występować jako samodzielny objaw zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych.

neurastenia  - utrzymujące się uczucie przemęczenia fizycznego, przy braku obiektywnych przyczyn tego stanu rzeczy, z towarzyszącym dyskomfortem psychicznym. Człowiek czuje się wówczas nieustannie zmęczony, ma obniżony nastrój, odczuwa bóle, zawroty głowy, bywa często rozdrażniony, trudno mu się skoncentrować itp.

zaburzenia hipochondryczne i somatyzacyjne  -  utrzymujące  się  przekonanie o chorobach lub dolegliwościach, pomimo braku potwierdzenia w badaniach medycznych.

zaburzenia związane z silnym stresem  - występują, gdy osoba była narażona na działanie stresującego wydarzenia o charakterze jednorazowym np. wypadek komunikacyjny, gwałt itd. lub oddziałującym dłużej np. życie z osobami, które używały przemocy wobec nas . Skutki odczuwane przez pacjenta powodują wyraźny dyskomfort i cierpienie, osoba często wraca myślami do tego, co przeżyła, ma senne koszmary, jest rozdrażniona, przygnębiona, trudno jej się skoncentrować, zamyka się w sobie itp.


Leczenie:  psychoterapia; leki w zależności od nasilenia objawów i ich rodzaju.


Zaburzenia osobowości

Jest to tendencja do przyjmowania utrudniających życie postaw, głęboko zakorzeniona i utrwalona. Dotyczy ona sposobu zachowania, myślenia i odczuwania, a zwłaszcza sposobu w jaki odnosimy się do siebie samych i do innych. Zaburzenia osobowości pojawiają się na ogół w okresie późnego dzieciństwa i dojrzewania, utrwalając się w życiu dorosłym. Przeważnie łączą się z silnym poczuciem niezadowolenia z siebie i sposobu w jaki funkcjonujemy.

Najczęściej występujące rodzaje zaburzeń osobowości to: osobowość paranoiczna, schizoidalna, dyssocjalna, histrioniczna, chwiejna emocjonalnie (impulsywna, borderline), anankastyczna, lękliwa (unikająca), zależna, narcystyczna, masochistyczna.


Leczenie:  psychoterapia; niekiedy wsparta lekami.


Dorosłe Dzieci Alkoholików (DDA)

Gdy  używamy  tej  nazwy,  mamy  na  myśli  osoby,   które   wychowały  się w rodzinie, w której jedno z rodziców lub oboje pili alkohol w sposób, który szkodził im samym i ich najbliższym. Skutki tej sytuacji poniesione przez dzieci z tych rodzin utrwalają się w sposobie przeżywania emocji, siebie, świata, w zachowaniach, postawach, a następnie są przenoszone w dorosłość. Urazy, których doświadczają dzieci w rodzinie alkoholowej, to szczególnie odrzucenie przez jedno bądź oboje rodziców, nieprzewidywalność ich zachowań, przemoc. Następstwem tego w życiu dorosłym są m. in. trudności z tworzeniem trwałych, satysfakcjonujących związków, nieufność, potrzeba stałego kontrolowania siebie i innych, poczucie osamotnienia, niskie poczucie własnej wartości, chroniczny wstyd, poczucie krzywdy, poczucie winy, wypieranie własnych potrzeb, trudności z okazywaniem uczuć, szczególnie gniewu, ale też miłości, z przeżywaniem radości, perfekcjonizm, ciągłe poczucie zagrożenia, lęk przed zmianą, kłopoty w odnalezieniu się w kobiecych czy męskich rolach, problemy seksualne etc.


Leczenie:  psychoterapia



top arrow do początku strony